Ton Bongers, ...eenzaamheid
 
Hoe te beginnen...

Beste mede ex- Klokkenbergbewoners. Toen het verzoek kwam om een stukje te schrijven over mijn periode in die tijd mailde ik onmiddellijk terug. Natuurlijk , dat doe ik.
Maar ja, dan moet het er ook van komen.
Hoe beschrijf je 3 jaren Klokkenberg ? Eerst Schoondonck, later “de villa”. Ik kwam in de zomer van 1970, en het was al wel duidelijk, ik was een langblijver.
Voor ik naar de Klokkenberg kwam, had ik 3 jaar op een ander asthmacentrum ''gelegen'' (dat was tenminste wat anderen steeds vertelden, hij ligt in De Klokkenberg...)


opv ul
Dus ik wist al wel iets van het ‘je handhaven in een groep’. Dat was in Groesbeek, ook zo prachtig in de bossen gelegen. Als 8 jarige kon me dat maar matig bekoren..........
Afijn, ik was 12 toen ik opgenomen werd in Breda, en woonde destijds in Roosendaal.
Lekker dichtbij en in tegenstelling tot Groesbeek, waar je alleen met de vakanties naar huis mocht, kon ik ieder weekeinde naar huis! Nou ja, alleen de eerste paar weken niet, dat noemde men observatie.

Het is pakweg 35 jaar geleden, dus heel veel namen zijn weggevaagd uit mijn geheugen. Peter Petie heeft dan ook gezorgd voor het opvullen van veel witte plekken in mijn herinnering.

Johan Steijn, uit Vogelfort, Zeeuws Vlaanderen weet ik nog wel. Met hem klom ik op zolder, waar we iets van hydrotherapie hadden, of was het iets van creatieve ontwikkeling ? Door het ronde raampje op het schuine dak......
Jaren later kreeg ik het alsnog benauwd toen ik zag hoe hoog dat was....

Ik vond het er verschrikkelijk

Benauwd. Dat moet eigenlijk de rode draad zijn door mijn verhaal, maar ook dat staat me niet meer zo voor de geest. Oh, ik heb er geleerd dat je best gewoon naar school kunt, als je wat pieperig bent. En dat je smoesjes al 100 keer door anderen gebruikt zijn. Ik heb geleerd hoe om te gaan met mindere mogelijkheden en om door te zetten.
Van al wat me bijgebleven is van de Klokkenberg staat het ziek zijn niet voorop.
De aap moet maar uit de mouw komen: ik vond het er verschrikkelijk.
Een heel enkele keer heb ik heel veel later kunnen spreken met mensen die daar in die tijd ook opgenomen waren. Een collega zelfs, bij mijn huidige werkgever die me 25 jaar nadien herkende. En die mensen herkenden niet zo veel van mijn indrukken. Dus: het zegt iets over de manier waarop ik naar die tijd kijk.
Maar om het plaatje compleet te krijgen: toch maar wel opgeschreven.

Heimwee, eenzaamheid

Steekwoorden? Heimwee. Eenzaamheid. De altijddurende strijd met jongens die brutaler of sterker waren dan ik. Nergens meer thuis zijn, ook niet in het weekeinde als je naar je ouders terug moest.
Vreemde in eigen ouderlijk huis zijn.
Zeker toen ik na uiteindelijk 6 jaren internaat “voorgoed” mocht.
Gewend aan de rituelen van de groep.
Beginnende puber, met verliefdheden die, zoals het hoort, altijd anders liepen dan in je dromen.
Oh, het is heel goed gekomen met me. (dank u)

Toen mijn kinderen zo oud waren als ik was toen ik opgenomen was, heb ik de hele reis nog eens opnieuw doorlopen. Status opgevraagd, de kamer weer bekeken. Ergernis, een beetje verdriet, boosheid en teleurstelling, het passeerde allemaal de revue. Prima om de zaak af te sluiten.

School

Jawel, ik heb er heel erg veel gelachen, vrijheid gehad, groot geworden.
Het begin van de jaren 70! Die muziek is nog altijd de beste die er ooit gemaakt is.
Het begin van de Middelbare school! Zelfs dat ene jaar lagere school op de Klokkenberg, achter de slaapzalen.

 

Het liefst van al keek ik naar buiten, een enkele keer ruw verstoord als een epilepsie patiënt die bij je in klas zat van z'n stoeltje af viel ....
Bij elkaar genomen heb ik 7 scholen gehad, in 11 jaar tijd. De deskundigen van destijds zullen het beste met me voor gehad hebben. Met de beste bedoelingen worden de grootste fouten gemaakt, nietwaar.
Waar was ik ? Oh ja, brugklas MAVO, aan de Bisonstraat. Met Anita de Vries, en Peter Verlee. Op de fiets en zeker op de terugweg door de stad.
Benauwd? Ik had toen een conditie waar ik nu alleen nog maar van kan dromen. . .
Oké, nu zit m’n buik wat meer in de weg en waren het toen de longen die wat moeite hadden om het tempo hoog te houden.
De medicatie is wel wat veranderd de laatste 20 jaar.

Euphilline en aai over de bol

Niet afdwalen nu, herinneringen willen we hebben.
De foto's die u kent hoef ik niet te beschrijven , daarbij kent u de verhalen.
Geen van die foto's laat zien wat ik aan schaduwkanten beschreven heb.
Was u dat ook al opgevallen ? Hoe fotografeer je eenzaamheid onder 14 jonge kinderen? Het vakantiekamp, de Olympische spelen. De schoolklassen met de hoge schuiframen, achter de slaapzalen.
Het keten. Hard een deur dichtgooien en Meccano op de grond gooien omdat dat net zo klonk als brekend glas, zodat de Juf nijdig aangerend kwam.
De ene juf die lief was en die andere die jou altijd moest hebben.
De ene juf die op de rand van je bed kwam zitten, midden in de nacht als je hijgend en puffend naar adem zocht. De stilte van de hoge zalen, slechts onderbroken door gepiep, gedraai. Dan kwam ze 2 Euphylline-tabletjes brengen.. en een aai over de bol.

Alles verplicht samen doen

Het altijd alles gezamenlijk moeten doen. De eenling werd uitgestoten, je moest meedoen of je wilde of niet. Privacy was toen ook nog niet uitgevonden, dat kwam allemaal later pas.
De toiletten, bezocht door allemaal jongens met een slecht gevoel voor richting.
Bent u in dienst geweest? Ik ben natuurlijk afgekeurd en denk dat ik weinig gemist heb.
Voetballen. Heel veel voetballen. En 's avonds huiswerkklas, in het hoofdgebouw.
Naar Meerseldreef in België lopen en smoelentrekkers kopen. Sigaretjes roken.
Het eerste lucifersdoosje wiet zien. En geen idee hebben wat je er mee moest.
Eigenlijk gewoon dingen die je meemaakt als je een jaar of 14 bent. Niets bijzonders. Gewoon een stukje van je leven. Zou u het allemaal nog eens over willen doen? Ik niet.

Ton Bongers (2006)